SSLC Siri Kannada Question and Answer – Halagali Bedaru
Looking for SSLC /Class 10th Siri Kannada textbook answers? You can download Chapter 6: Halagali Bedaru Questions and Answers PDF, Notes, and Summary here. SSLC /Class 10th Siri Kannada Padyabhaga solutions follow the Karnataka State Board Syllabus, making it easier for students to revise and score higher in exams.
Karnataka SSLC/Class 10th Siri Kannada Textbook Answers—Reflections Chapter 6
Halagali Bedaru Questions and Answers, Notes, and Summary
Class 10 Siri Kannada Chapter 6
ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರು
Halagali Bedaru
Scroll Down to Download Halagali Bedaru
ಅ) ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ :
Question 1.
ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶ ಏನು?
Answer:
ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರವು ಜನರಿಂದ ಹತಾರಗಳನ್ನು (ಆಯುಧಗಳನ್ನು) ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು.
Question 2.
ಹಲಗಲಿಯ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಮುಖರು ಯಾರು?
Answer:
ಹಲಗಲಿಯ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಮುಖರು ಪೂಜೇರಿ ಹನುಮ, ಬೇಡರ ಬಾಲ, ಜಡಗ ರಾಮ ಮತ್ತು ಮಸಲತ್ತ ಕೈಯವರು.
Question 3.
ಹಲಗಲಿ ಗುರುತು ಉಳಿಯದಂತಾದುದು ಏಕೆ?
Answer:
ಸಾಹೇಬರ ದಂಡು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಹಲಗಲಿ ಗುರುತು ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
Question 4.
ಯಾವ ಘಟನೆ ಹಲಗಲಿ ಲಾವಣಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ?
Answer:
ಬ್ರಿಟಿಷರ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ನಡೆಸಿದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟವೇ ಹಲಗಲಿ ಲಾವಣಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
Question 5.
ಹಲಗಲಿ ಗ್ರಾಮ ಎಲ್ಲಿದೆ?
Answer:
ಹಲಗಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಇಂದಿನ ಮುದೋಳ ತಾಲೂಕಿನ ಬಳಿಯ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಆ) ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು–ಮೂರು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ :
Question 1.
ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ದಂಗೆ ಏಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
Answer:
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ಇದನ್ನು ಅವಮಾನಕರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಅವರು ದಂಗೆ ಏಳಿದರು.
Question 2.
ಹಲಗಲಿಗೆ ದಂಡು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು?
Answer:
ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗದೆ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರವು ಅವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ಅವರ ದಂಗೆಯನ್ನು ಅಣಕಿಸಲು ದಂಡು ಹಲಗಲಿಗೆ ಬಂತು.
Question 3.
ದಂಡು ಹಲಗಲಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು?
Answer:
ದಂಡು ಹಲಗಲಿಗೆ ಬಂದು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಭಾರೀ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕರು ಬಲಿಯಾದರು. ಕೊನೆಗೆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಮಾಡಲಾಯಿತು.
Question 4.
ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಏಕೆ ವೀರಗೀತೆಗಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ?
Answer:
ಲಾವಣಿಗಳು ವೀರರ ಸಾಹಸ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಜನರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಥನಾತ್ಮಕ ಗೀತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ವೀರಗೀತೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಇ) ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎಂಟು–ಹತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ :
Question 1.
ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆಗೆ ಕಾರಣವೇನು? ಸರಕಾರ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು?
Answer:
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರವು ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನರಿಂದ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಎಂದು ಕಂಡರು. ಅವರು ಹತಾರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ದಂಗೆ ಏಳಿದರು. ಪೂಜೇರಿ ಹನುಮ, ಬೇಡರ ಬಾಲ, ಜಡಗ ರಾಮ ಮೊದಲಾದ ನಾಯಕರು ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು.
ದಂಗೆಯ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ದಂಡು ಹಲಗಲಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಭಾರೀ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬೇಡರು ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಸರಕಾರವು ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ದಂಗೆಯನ್ನು ಅಣಗಿಸಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು.
Question 2.
ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವೇನು?
Answer:
ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ವೀರರು ತಮ್ಮ ಜೀವತ್ಯಾಗದ ಮೂಲಕ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದರು. ಗ್ರಾಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯಾದುದರಿಂದ ಹಲಗಲಿ ಗುರುತು ಉಳಿಯದಂತಾಯಿತು. ಜನರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ಈ ದಂಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು. ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರ ಸಾಹಸವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿ ಲಾವಣಿಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇವು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೀರಗೀತೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆ ಮುಂದಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.
ಈ) ಸಂದರ್ಭಸಹಿತ ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ :
Question 1.
“ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೆ ಜೋರ ಮಾಡಿ ಕಸಿದು ಕೊಳ್ಳಿರಿ ಹತಾರ”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ : ಈ ಮಾತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರವು ಹೊರಡಿಸಿದ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಆದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ : ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜನರ ಬಳಿ ಇರುವ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಇದು ಜನರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಯಿತು. ಈ ಸಾಲು ಆ ಕಾಲದ ದಮನಕಾರಿ ಆಡಳಿತದ ಕಠೋರತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
Question 2.
“ಜೀವ ಸತ್ತು ಹೋಗುವುದು ಗೊತ್ತ”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ : ಈ ಮಾತನ್ನು ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ : ಹತಾರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸದಿದ್ದರೆ ಜೀವ ಹೋಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ಅವರು ಭಯಪಡದೆ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಇದು ಅವರ ಧೈರ್ಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Question 3.
“ಹೊಡೆದರೊ ಗುಂಡ ಕರುಣ ಇಲ್ಲದ್ದಂಗ”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ : ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಂಡು ಹಲಗಲಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ವರ್ಣನೆ ಇದು.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ : ಸೈನಿಕರು ಯಾವುದೇ ಕರುಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಜನರು ಭಾರೀ ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಲು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕ್ರೂರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
Question 4.
“ಕೆಟ್ಟು ವರ್ಣಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ ಕಂಡಷ್ಟು”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ : ಹಲಗಲಿ ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯಾದ ನಂತರ ಕವಿ ತನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ : ಗ್ರಾಮದ ನಾಶವನ್ನು ಕಂಡ ಕವಿ ತನ್ನ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಘಟನೆಯ ಭೀಕರತೆ ಮತ್ತು ಕವಿಯ ಮನದ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಾವಣಿಯ ನೈಜತೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉ) ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರಿ :
- ಹಲಗಲಿ ಬಂಟರ ಕದನ ವೀರರಸ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಲಾವಣಿ
- ಹಲಗಲಿಯು ಈಗ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆ
- ಕುಂಪಣಿ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಶಾಸನ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ
- ಲಾವಣಿಕಾರ ಅಂಕಿತಗೊಳಿಸಿರುವ ದೈವ ಕಲ್ವೇಶ
- ‘ವಿಲಾತಿ’ ಪದದ ಸರಿಯಾದ ರೂಪ ವಿದೇಶಿ
ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರು (ಲಾವಣಿ) ಸಾರಾಂಶ
Summary
ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರ ಲಾವಣಿ ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೀರಗೀತೆ. ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರವು ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದು ಜನರ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಎಂದು ಕಂಡು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಪೂಜೇರಿ ಹನುಮ, ಬೇಡರ ಬಾಲ, ಜಡಗ ರಾಮ ಮುಂತಾದ ನಾಯಕರು ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು.
ಸರಕಾರದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗದೆ ಅವರು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಹಲಗಲಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಭಾರೀ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಅನೇಕ ವೀರರು ಬಲಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಲಗಲಿ ಗುರುತು ಉಳಿಯದಂತಾಯಿತು.
ಈ ದಂಗೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲಗಲಿಯ ಬೇಡರ ಸಾಹಸ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲು ಈ ಲಾವಣಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳಸುವ ವೀರಗೀತೆ ಆಗಿದೆ.
ಭಾಷಾ ಚಟುವಟಿಕೆ
1. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ವಿಗ್ರಹಿಸಿ ಸಮಾಸವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ
- ಮುಂಗೈ → ಮುಂದು + ಕೈ → ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ
- ನಡುರಾತ್ರಿ → ನಡು + ರಾತ್ರಿ → ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ
- ಹನುಮಭೀಮರಾಮ → ಹನುಮ + ಭೀಮ + ರಾಮ → ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸ
- ಮೋಸಮಾಡು → ಮೋಸ + ಮಾಡು → ಉಪಪದ ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ
2. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ರೂಪ
- ಹೀಂಗ → ಹೀಗೆ
- ಮ್ಯಾಗ → ಮೇಲೆ
- ಕಳುವ್ಯಾರೆ → ಕಳುಹಿಸಿದರು
- ಇಲ್ಲದ್ದಂಗ → ಇಲ್ಲದಂತೆ
- ಇಸವಾಸ → ವಿಶ್ವಾಸ
- ಸಕ್ಕಾರಿ → ಸಕ್ಕರೆ
3. ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಸಮನ್ವಯಿಸಿ
ಅ. “ಒಳಗಿನ ಮಂದಿ ಗುಂಡು ಹೊಡಿದರೊ ಮುಂಗಾರಿ ಸಿಡಿಲ ಸಿಡಿದ್ದಾಂಗ“
→ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ
(ಗುಂಡು ಹೊಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂಗಾರು ಸಿಡಿಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.)
ಆ. “ಸಿಡಿಲ ಸಿಡಿದ್ದಾಂಗ ಗುಂಡು ಸುರಿದಾವ.”
→ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ
(ಗುಂಡಿನ ಸುರಿವಿಕೆಯನ್ನು ಸಿಡಿಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.)
4. ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ
- ಒಳಗಿಂದೊಳಗೆ – ಅವನು ಒಳಗಿಂದೊಳಗೆ ದುಃಖಪಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ.
- ಸುದ್ದಿ – ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆಯ ಸುದ್ದಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು.
- ಮಂದಿ – ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
- ಕಸರತ್ತು – ಬಾಲನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಕಸರತ್ತು ತೋರಿದನು.
- ದೇಶ್ಯ – ಅನ್ಯದೇಶ ಪದಗಳು
ದೇಶ್ಯ ಪದಗಳು:
ಹೊತ್ತು, ಬಂಟರು, ಮುಂಗೈ, ಮುಂಗಾರು
ಅನ್ಯದೇಶ ಪದಗಳು:
ಹತಾರ, ಮಸಲತ್ತ, ಹುಕುಮ, ಸಾಹೇಬ, ಕಾರಕೂನ, ಸಿಪಾಯಿ, ಕಬುಲ
ಚಟುವಟಿಕೆ
ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿರಿ.
- ಕೊಡಲಿ ಕೋರೆ ಕುಡ ಕಬ್ಬಿಣ ಮೊಸರು ಬೆಣ್ಣೆ ಹಾಲಾ
ಉಪ್ಪು ಎಣ್ಣೆ ಆರಿಸಿಣ ಜೀರಗಿ ಅಕ್ಕಿಸಕ್ಕಾರಿ ಬೆಲ್ಲಾ
ಗಂಗಳ ಚೆರಗಿ ಮಂಗಳ ಸೂತ್ರ ಹೋದವು ಬೀಸುಕಲ್ಲಾ
ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಯಿತು ಅತ್ತು ವರ್ಣಿಸಿ ಹೇಳಲಿ ನಾನೆಷ್ಟಾ ಸಾಕಮ್ಮ. - ಸಿಕ್ಕದ್ದು ತಗೊಂಡು ಸರದ ನಿಂತರೊ ಊರಿಗೆ ಕೊಳ್ಳಿ ಕೊಟ್ಟಾ
ಬೂದಿ ಮಾಡ್ಯಾರೊ ಹಲಗಲಿ ಸುಟ್ಟು ಗುರ್ತುಳಿಯಲಿಲ್ಲೆಳ್ಳಷ್ಟು
ಕೆಟ್ಟು ವರ್ಣಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ ಕಂಡಷ್ಟು
ಕುರ್ತಕೋಟಿ ಕಲ್ವೇಶನ ದಯದಿಂದ ಹಾಡಿದೆನಣ್ಣಾ ಜನಕಾ ||
Additional Question and Answer
ಒಂದು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
Question 1.
ಹಲಗಲಿ ಲಾವಣಿ ಯಾವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ?
Answer:
ಇದು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
Question 2.
ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಎಂದರೆ ಏನು?
Answer:
ಜನರಿಂದ ಹತಾರಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಯ್ದೆ.
Question 3.
ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆ ಯಾವ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು?
Answer:
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುಂಪಣಿ ಸರಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ.
Question 4.
ಲಾವಣಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವೇನು?
Answer:
ವೀರರ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ.
Question 5.
ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆ ಯಾವ ರಸ ಪ್ರಧಾನ?
Answer:
ವೀರರಸ ಪ್ರಧಾನ.
ಎರಡು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
Question 1.
ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರು ಹತಾರಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ?
Answer:
ಹತಾರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವುದು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಅವರು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು.
Question 2.
ಹಲಗಲಿ ಲಾವಣಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನು?
Answer:
ಇದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕಥನಾತ್ಮಕ ವೀರಗೀತೆ. ಜನರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ.
Question 3.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹಲಗಲಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಶಿಕ್ಷಿಸಿದರು?
Answer:
ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಮಾಡಿದರು.
ಐದು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
Question 1.
ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದದ್ದು?
Answer:
ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಮನಕಾರಿ ನೀತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಬೇಡರು ಕೂಡ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ವೀರರು ಹುತಾತ್ಮರಾದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿತು. ಈ ಘಟನೆ ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಜಾಗೃತಿಗೊಳಿಸಿತು. ಹಲಗಲಿ ದಂಗೆ ಜನಪದ ಲಾವಣಿಯಾಗಿ ಉಳಿದು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.