ಅ) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.

Question 1.
ನೆಲದಮ್ಮ ನವವಧುವಿನಂತೆ ಸಿಂಗಾರಗೊಳ್ಳುವದು ಯಾವಾಗ?
Answer:
ಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಮ್ಮ ನವವಧುವಿನಂತೆ ಸಿಂಗಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

Question 2.
ಯುಗಾದಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಲದಮ್ಮ ಹೇಗೆ ಸಿಂಗಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ?
Answer:
ಯುಗಾದಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಲದಮ್ಮ ನವವಧುವಿನಂತೆ ಸಿಂಗಾರಗೊಳ್ಳೂತ್ತಾಳೆ.

Question 3.
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದರ ವಾಲಗ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ?
Answer:
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲಮುಗಿಲಿನ ವಾಲಗ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ.

Question 4.
ಚೈತ್ರವು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೇನು?
Answer:
ಯುಗದ ಹಿಂದಿನ ಕೊಳೆಯನ್ನು ತಿಕ್ಕಿ ಮೈತೊಳೆದೊತೆ ಮಾಡುವದು ಚೆ

Question 5.
ಯುಗಾದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ತಿನಿಸನ್ನು ಹಂಚುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ ?
Answer:
ಯುಗಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲ ಬೇವು ತಿನಿಸನ್ನು ಹಂಚುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.

ಆ) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.

Question 1.
ಯುಗದ ಆದಿ ತಂದ ಸಂಭ್ರಮವೇನು?
Answer:
ಯುಗಾದಿ ಬಂದಾಗ ಮರಗಿಡಗಳು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಫಲಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಗೆ ಕಳೆಯು ತುಂಬಿ ಭೂತಾಯಿ ನವವಧುವಿನಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Question 2.
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಲರವ ಹೇಗಿರುತ್ತರೆಂದು ಕವಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
Answer:
ಚೈತ್ರವೆಂದರೆ ವಸಂತಋತು. ವಸಂತವೆಂದರೆ ಋತುಗಳ ರಾಜ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಿಡಮರಗಳು ಚಿಗುರುತ್ತವೆ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು ಅರಳುತ್ತವೆ. ಕೋಗಿಲೆಯ ಗಾನವು ಇಂಪಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Question 3.
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಗೋಚರಿಸಿದವು?
Answer:
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಆದಾಗ ಅದರ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬೇಗ ಬೇಗ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕವಿಗೆ ಗೋಚರಿಸಿತು.

Question 4.
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲಮುಗಿಲು ವಾಲಗ ನಡೆದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ?
Answer:
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಆದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಹೇಳುತ್ತ ಕವಿ ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತಿದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಲ್ಲಾಸ ತುಂಬಿದಂತಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸೊಬಗನ್ನು ನೋಡಿ ನೆಲ ಮತ್ತು ಮುಗಿಲು ಕೂಡಿ ವಾಲಗ ನಡೆದಂತೆ ಭಾಸವಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇ) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎಂಟು-ಹತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.

Question 1.
ಚೈತ್ರದಲ್ಲಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾವುವು?

Answer:
ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಿಡಗಳು ಹೊಸ ಚಿಗುರುಗಳಿಂದ ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಬಗೆಬಗೆಯ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು ಅರಳಿ ಕಂಪನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ. ಮಾವು ಬೇವು ಮುಂತಾದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಪುಷ್ಪಗಳುತುಂಬುತ್ತವೆ. ಮಾವಿನ ಚಿಗುರನ್ನು ಸವಿದು ಕೋಗಿಲೆಯು ಇಂಪಾಗಿ ಹಾಡುವ ಗಾನವು ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವವು ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಈ ಭೂಮಿತಾಯಿಯು ನವವಧುವಿನಂತೆ ಕೂಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ ಚೈತ್ರಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

Question 2.
ಕವಿ ಯುಗದ ಆದಿಯನ್ನು ಸವಿಚೈತ್ರವೆಂದು ಏಕೆ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?

Answer:
ಚೈತ್ರವೆಂದರೆ ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಕಾಲ ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ಬರುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಹೊಸ ವರುಷದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲ, ವಸಂತನೆಂದರೆ ಋತುಗಳ ರಾಜ. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಿಡಗಳೆಲ್ಲಾ ಚಿಗಿತು, ಫಲಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವುದು. ಚೈತ್ರಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಬಣ್ಣಗಳ ಹೂಗಳು ಅರಳುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಹೊಸ ಕಳೆಯಿಂದ ಬರೆದ ಚಿತ್ರದ ಹಾಗೆ ಈ ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯು ನವವಧುವಿನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಚೈತ್ರಮಾಸ ಎಂದರೆ ಕವಿಗಳ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲವೂ ಹೌದು ಚೈತ್ರದ ಸೊಬಗನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸದ ಕವಿಯೇ ಇಲ ಹೀಗೆ ಚೈತ್ರವೇ ಯುಗದ ಆದಿಯ ಕಾಲ ಎಂಬುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಸ್ವರ್ಗದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಈ ಕಾಲವು ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. 3

ಈ) ಸಂದರ್ಭದೊಡನೆ ವಿವರಿಸಿ.

Question 1.
ನೆಲದಮ್ಮ ನವವಧುವೆ ಆದಳೀಂತು!

Answer:
ಸಂದರ್ಭ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬಸವರಾಜ ಸಾದರ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಸಿಸಿಫಸರಸುತ್ತು ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದು ಸವಿಚೈತ್ರ ಯೆಂಬ ಪದ್ಯದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ
ಸ್ವಾರಸ್ಯ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕವಿ ಯುಗಾದಿ ಬಂದಾಗ ಮರಗಿಡಗಳು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಫಲಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಗೆ ಕಳೆಯು ತುಂಬಿ ಭೂತಾಯಿ ನವವಧುವಿನಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳೂವಾಗ ಮೇಲಿನ ಮಾತು ಬಂದಿದೆ.

Question 2.
ನೆಲಮುಗಿಲು ವಾಲಗವೆ ನಡೆದಂತಿದೆ.

Answer:
ಸಂದರ್ಭ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬಸವರಾಜ ಸಾದರ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಸಿಸಿಫಸರಸುತ್ತು ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದು ಸವಿಚೈತ್ರ ಯೆಂಬ ಪದ್ಯದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ
ಸ್ವಾರಸ್ಯ:
ಈ ಮಾತನ್ನು ಕವಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಚೈತ್ರವೆಂದರೆ ವಸಂತಋತು ವಸಂತವೆಂದರೆ ಋತುಗಳ ರಾಜ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಿಡಮರಗಳು ಚಿಗುರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಜಗದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸ ಮೂಡಿ ನಲಮುಗಿಲು ಓಲಗ ಊದಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

Question 3.
ಎಲ್ಲರೆದೆಗಳ ತುಂಬ ಸವಿಚೈತವು.

Answer:
ಸಂದರ್ಭ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬಸವರಾಜ ಸಾದರ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಸಿಸಿಫಸರಸುತ್ತು ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದು ಸವಿಚೈತ್ರ ಯೆಂಬ ಪದ್ಯದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ
ಸ್ವಾರಸ್ಯ:
ಈ ಮಾತು ಕವಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಯುಗಾದಿ ಹಿಂದಿನ ಕೊಳೆಯನ್ನು ತಿಕ್ಕಿ ಮೈತೊಳೆದಂತೆ ಹಿಂದಿನ ದುಃಖ, ಸಂಕಟ ಮಾಯವಾಗಿ, ನಗುನಗುವ ಮುಖಗಳೇ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬೆಲ್ಲ ಬೇವಿಗೆ ಸೇರಿ ಸವಿಯಾದಂತೆ ಜೀವನದ ಕಹಿ ಕಳೆದು ಸಿಹಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇಹ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ಕೂಡಿ ಎಲ್ಲರೆದೆಗಳು ಸವಿಚೈತ್ರ ಆಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕವಿಗಳು ಆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ:

ಅ) ವಿಗ್ರಹವಾಕ್ಯ ಮಾಡಿ, ಸಮಾಸದ ಹೆಸರು ತಿಳಿಸಿರಿ.

1. ಯುಗಾದಿ → ಯುಗ + ಆದಿ
   ವಿಗ್ರಹ: ಯುಗದ ಆದಿ
   ಸಮಾಸ: ಷಷ್ಠೀ ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ
2. ಮೈಕೊಡವಿ → ಮೈ + ಕೊಡವಿ
   ವಿಗ್ರಹ: ಮೈಗೆ ಕೊಡವಿ (ಮೈಯನ್ನು ಕೊಡವುವುದು)
   ಸಮಾಸ: ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ
3. ಸವಿಚೈತ್ರ → ಸವಿ + ಚೈತ್ರ
   ವಿಗ್ರಹ: ಸಿಹಿಯಾದ ಚೈತ್ರ
   ಸಮಾಸ: ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ
4. ನೆಲಮುಗಿಲು → ನೆಲ + ಮುಗಿಲು
   ವಿಗ್ರಹ: ನೆಲ ಮತ್ತು ಮುಗಿಲು
   ಸಮಾಸ: ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸ

ಆ) ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಸಂಧಿ ಹೆಸರು ಬರೆಯಿರಿ.

1. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ → ಎಲ್ಲ + ಎಲ್ಲೆ
   ಸಂಧಿ: ಯಣ್ ಸಂಧಿ
2. ಜೀವೋಲ್ಲಾಸ → ಜೀವ + ಉಲ್ಲಾಸ
   ಸಂಧಿ: ಗುಣ ಸಂಧಿ
3. ಎಲ್ಲರೆದೆ → ಎಲ್ಲ + ರೆದೆ
   ಸಂಧಿ: ಯಣ್ ಸಂಧಿ
4. ನೆಲದಮ → ನೆಲ + ಅಮ್ಮ
   ಸಂಧಿ: ಲೋಪ ಸಂಧಿ

ಇ) ತತ್ಸಮ – ತದ್ಭವ ರೂಪಗಳು.

ಈ) ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು.

1. ಸಿಹಿ → ಕಹಿ
2. ಆದಿ → ಅಂತ್ಯ
3. ಹೊಸತು → ಹಳೆಯದು
4. ತುದಿ → ಆರಂಭ

ಸವಿಚೈತ್ರ  ಸಾರಾಂಶ
Summary