Gangeyalli Deepamale Question Answers 2026 | SSLC Kannada Notes PDF
Gangeyalli Deepamale is an important lesson in SSLC Tili Kannada. Here you can download Gangeyalli Deepamale Question Answers, Summary, Notes, and Important Questions PDF for Karnataka Board 2026. This chapter explains the importance of soldiers, writers, and farmers in the development of the nation. These notes help students understand the lesson easily and score high marks in exams.
Karnataka SSLC/Class 10th Tili Kannada Textbook Answers—Reflections Chapter 6
Gangeyalli Deepamale Questions and Answers, Notes, and Summary
Class 10 Tili Kannada Chapter 6
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ
Gangeyalli Deepamale
Scroll Down to Download Gangeyalli Deepamale PDF
ಅ) ಕೆಳಗಿನ ಪಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ.
Question 1.
ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು?
Answer:
ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆರತಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬುದು ಲೇಖಕರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
Question 2.
ಹೂಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಹರಿದ್ವಾರವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ?
Answer:
ಹೂಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಹರಿದ್ವಾರವನ್ನು ‘ಮೊಯುಲೊ’ (Moyulo) ಅಥವಾ ‘ಮಯೂರ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ.
Question 3.
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದ ನೂರಾರು ದೀಪಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು?
Answer:
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದ ನೂರಾರು ದೀಪಗಳು ನದಿಯ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಕಸೂತಿ ಹಾಕಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
Question 4.
ಯಾವುದು ಗಂಗೆಯ ದಡದ ಆವರಣವನ್ನು ತರಂಗಿತವಾಗಿಸಿತು?
Answer:
ಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆ ಮತ್ತು ಶಂಖಗಳ ಸದ್ದು ಗಂಗೆಯ ದಡದ ಆವರಣವನ್ನು ತರಂಗಿತವಾಗಿಸಿತು.
ಆ) ಕೆಳಗಿನ ಪಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ.
Question 1.
ಹರಿದ್ವಾರವನ್ನು ಲೇಖಕರು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
Answer:
ಲೇಖಕರು ಹರಿದ್ವಾರವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಪವಿತ್ರ ನಗರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ಬೀದಿಗಳ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಮನೆಗಳು, ಮಧ್ಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಗದ್ದಲ ಮತ್ತು ಗಲೀಜು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣ, ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Question 2.
ಹರಿದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಕಪಿಲಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು?
Answer:
ಸಗರನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿ ತನ್ನ ಕೋಪದಿಂದ ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವೇ ಹರಿದ್ವಾರ ಎಂದು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಭಗೀರಥನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸದ್ಗತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತಂದನು. ಈ ಘಟನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಕಪಿಲಸ್ಥಾನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಈ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
Question 3.
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾದ್ವಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
Answer:
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾದ್ವಾರದ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಶಂತನುವಿನ ತಂದೆ ಪ್ರದೀಪನು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದನು. ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ಜನನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಘಟನೆ ಭಾರದ್ವಾಜ ಮುನಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಅರ್ಜುನನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದಾಗ ಉಲೂಪಿ ಎಂಬ ನಾಗಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಘಟನೆಗಳು ಗಂಗಾದ್ವಾರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
Question 4.
ನಿಸರ್ಗದ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಕವಿ ಹೇಗೆ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ?
Answer:
ಕವಿ ನಿಸರ್ಗದ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಪೂಜೆಯ ರೂಪವೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ನದಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಆಕಾಶ ಇವುಗಳನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ದೇವರೆಂದು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮರಳಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಆರಾಧನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗಿನ ಸಂಕುಚಿತ ಪೂಜೆಯಿಗಿಂತ ಮುಕ್ತ ನಿಸರ್ಗಾರಾಧನೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಇ) ಕೆಳಗಿನ ಪಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಎಂಟು-ಹತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿ.
Question 1.
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆಯ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಲೇಖಕರು ವರ್ಣಿಸಿರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
Answer:
ಲೇಖಕರು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆಯ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಎಲೆಯ ದೊನ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯ ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನೂರಾರು ದೀಪಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಗಂಗೆಯ ಹರಹು ಬೆಳಕಿನ ಕಸೂತಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ದೀಪಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಆರಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದೂರದವರೆಗೆ ತೇಲುತ್ತಾ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ದೀಪಗಳ ಚಲನೆ ಮಾನವನ ಜೀವನದ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ನದಿಯ ಮೇಲೆ ದೀಪಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರ ಭಕ್ತಿ, ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಈ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರಗು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಂಖ, ಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆಗಳ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಆರತಿ ಈ ದೀಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಗಂಗಾನದಿ ದೀಪಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಅವರ್ಣನೀಯ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
Question 2.
‘ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ’ ಪಾಠದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.
Answer:
‘ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ’ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಗಂಗಾನದಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆರತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೂವಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ದೀಪಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದು ಜೀವನದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಆರತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಗಂಟೆಗಳ ಧ್ವನಿ ಆವರಣವನ್ನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು ಗಂಗಾನದಿಗೆ ಆರತಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೃಶ್ಯ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಲೇಖಕರು ಈ ಮೂಲಕ ನಿಸರ್ಗದ ಆರಾಧನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ನದಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಆಕಾಶ ಇವುಗಳೇ ನಿಜವಾದ ದೇವರುಗಳೆಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನು ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪುನಃ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಪಾಠ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ) ಸಂದರ್ಭದೊಡನೆ ವಿವರಿಸಿ.
Question 1.
“ಪುರಾಣ, ಚರಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವಗಳು ಒಂದರ ಜತೆಗೊಂದು ಬಿಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಇಲ್ಲಿ”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ‘ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ’ ಎಂಬ ಗದ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ:
ಲೇಖಕರು ಹರಿದ್ವಾರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ವಾಸ್ತವ ಜೀವನ—allವು ಒಂದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆರೆತು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಲೇಖಕರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ
Question 2.
“ಉತ್ತರದ ಎತ್ತರಗಳಿಂದ ಇಳಿದ ಗಂಗೆ ಬಯಲನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ದ್ವಾರವೂ ಇದೇ.”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಅವರ ‘ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ’ ಗದ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ:
ಗಂಗಾ ನದಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸ್ಥಳವೇ ಹರಿದ್ವಾರ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಗಂಗಾದ್ವಾರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪವಿತ್ರತೆ ಇದೆ.
Question 3.
“ದೀಪಗಳನ್ನು ತೇಲಿ ಬಿಡುವ ಈ ಆಟ ನಡೆದೇ ಇತ್ತು.”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಅವರ ‘ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ’ ಗದ್ಯಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ:
ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೂವಿನ ದೊನ್ನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ದೀಪಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಆರಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದೂರದವರೆಗೆ ತೇಲುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಲೇಖಕರು ‘ಆಟ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Question 4.
“ಈ ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯ ಅವರ್ಣನೀಯವಾದದ್ದು.”
Answer:
ಸಂದರ್ಭ:
ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಅವರ ‘ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ’ ಗದ್ಯಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ:
ಗಂಗಾನದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆರತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರು ದೊಡ್ಡ ದೀಪಾರತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನದಿಯ ಮೇಲೆ ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿ ಅತಿ ಸುಂದರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಿವ್ಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
III ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ
೧. ಕೂಡಿಸಿ ಬರೆದು, ಸಂಧಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ.
- ದಿವ್ಯ + ಅನುಭವ → ದಿವ್ಯಾನುಭವ — ಸ್ವರ ಸಂಧಿ
- ಪುರಾಣ + ಉಕ್ತ → ಪುರಾಣೋಕ್ತ — ಗುಣ ಸಂಧಿ
- ಅಲ್ಲಿ + ಒಂದು → ಅಲ್ಲೊಂದು — ಲೋಪ ಸಂಧಿ
- ೨೩ + ಪಠ → ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಪಠ — ಸಂಖ್ಯಾ ಸಂಧಿ
- ಕೋಪ + ಅಗ್ನಿ → ಕೋಪಾಗ್ನಿ — ಸ್ವರ ಸಂಧಿ
- ಮೊಳಗುತ್ತ + ಇದ್ದವು → ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು — ಲೋಪ ಸಂಧಿ
೨. ಸ್ವಂತ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.
- ಪ್ರಾಚೀನ: ಹಂಪಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರವಾಗಿದೆ.
- ಉಲ್ಲೇಖ: ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಕಿಕ್ಕಿರಿ: ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜನ ಕಿಕ್ಕಿರಿ ತುಂಬಿರುತ್ತಾರೆ.
- ಪ್ರವೃತ್ತಿ: ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಏಳುಬೀಳು: ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏಳುಬೀಳುಗಳು ಸಹಜ.
- ರೋಮಾಂಚಿತ: ಆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ರೋಮಾಂಚಿತನಾದೆ.
೩. ತದ್ಭವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
- ಭಕ್ತಿ → ಭಕ್ತಿ / ಭಕ್ತಿ (ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ)
- ಶಬ್ದ → ಸದ್ದು
- ಘಂಟೆ → ಗಂಟೆ
- ಶಂಖ → ಶಂಖ / ಸಂಗ (ಪ್ರಚಲಿತ ರೂಪ)
- ಸಂಧ್ಯಾ → ಸಂಜೆ
- ಬ್ರಹ್ಮ → ಬ್ರಹ್ಮ / ಬ್ರಮ್ಮ (ಪ್ರಚಲಿತ ರೂಪ)
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ — ಸಾರಾಂಶ
Summary
ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಅವರ ‘ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಮಾಲೆ’ ಪಾಠವು ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕರು ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಗಂಗಾ ಆರತಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹರಿದ್ವಾರಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಹರಿದ್ವಾರವು ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಜೀವನ ಒಂದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆರೆತು ಇರುವ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನತೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೂವಿನ ದೊನ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನೂರಾರು ದೀಪಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮಿನುಗುತ್ತಾ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ದೀಪಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಆರಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ದೂರದವರೆಗೆ ತೇಲುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ—ಇದು ಮಾನವನ ಜೀವನದ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತಿದೆ.
ನಂತರ ಗಂಗಾ ಆರತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಂಖ, ಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಆವರಣ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು ದೊಡ್ಡ ದೀಪಾರತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಂಗಾ ನದಿಗೇ ಆರತಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೃಶ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಭವ ಲೇಖಕರಿಗೆ ನಿಸರ್ಗವೇ ನಿಜವಾದ ದೇವರು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಪಾಠವು ಮನುಷ್ಯನು ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಹಜ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನದಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಆಕಾಶ ಇವುಗಳೇ ನಿಜವಾದ ಆರಾಧ್ಯವೆಂದು ಲೇಖಕರು ಸಾರುತ್ತಾರೆ.
Additional Question and Answer:
Question 1.
ಹರಿದ್ವಾರವನ್ನು ಏಕೆ ಪವಿತ್ರ ನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
Answer:
ಹರಿದ್ವಾರವು ಗಂಗಾ ನದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಪವಿತ್ರ ನಗರವಾಗಿದೆ.
Question 2.
ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಜನರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು?
Answer:
ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಜನರು ಗಂಗಾ ಆರತಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
Question 3.
ದೀಪಮಾಲೆಯ ದೃಶ್ಯ ಯಾವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ?
Answer:
ದೀಪಮಾಲೆಯ ದೃಶ್ಯ ಭಕ್ತಿಭಾವ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
Question 4.
ಕೆಲವು ದೀಪಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಆರಿಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಲೇಖಕರು ಏನೆಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ?
Answer:
ಕೆಲವು ದೀಪಗಳು ಆರಿಹೋಗುವುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಜೀವನದ ಏಳುಬೀಳುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
Question 5.
ಆರತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ?
Answer:
ಆರತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಗಳ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ.
Question 6.
ಗಂಗಾ ಆರತಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು?
Answer:
ಗಂಗಾ ಆರತಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯನ್ನೇ ದೇವರಂತೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು ದೊಡ್ಡ ದೀಪಾರತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನದಿಗೆ ಆರತಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅದರ ವಿಶೇಷತೆ.
Question 7.
ಲೇಖಕರಿಗೆ ಈ ಅನುಭವ ಏಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ?
Answer:
ಈ ಅನುಭವ ಲೇಖಕರಿಗೆ ನಿಸರ್ಗದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿ, ಬೆಟ್ಟ, ಆಕಾಶಗಳೇ ನಿಜವಾದ ದೇವರು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅವರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Question 8.
ಹರಿದ್ವಾರದ ಬೀದಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಏನು?
Answer:
ಹರಿದ್ವಾರದ ಬೀದಿಗಳು ಇಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
Question 9.
ದೀಪಗಳನ್ನು ತೇಲಿಸುವ ಆಚರಣೆಯ ಅರ್ಥವೇನು?
Answer:
ದೀಪಗಳನ್ನು ತೇಲಿಸುವುದು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಶೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
Question 10.
ಈ ಪಾಠದ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ ಏನು?
Answer:
ಈ ಪಾಠವು ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗವೇ ನಿಜವಾದ ಆರಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
Multiple Choice Questions:
Question 1.
ಲೇಖಕರು ಯಾವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ?
A) ಕಾಶಿ
B) ಹರಿದ್ವಾರ
C) ಮಥುರಾ
D) ಅಯೋಧ್ಯೆ
Answer:
B) ಹರಿದ್ವಾರ
Question 2.
ಗಂಗಾ ಆರತಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ ಯಾವುದು?
A) ಗಂಗೋತ್ರಿ
B) ಯಮುನೋತ್ರಿ
C) ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ
D) ಕಾಶಿ
Answer:
C) ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ
Question 3.
ಹೂಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಹರಿದ್ವಾರವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ?
A) ಮಯಾಪುರಿ
B) ಗಂಗಾದ್ವಾರ
C) ಮೊಯುಲೊ
D) ಕಪಿಲಸ್ಥಾನ
Answer:
C) ಮೊಯುಲೊ
Question 4.
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ದೀಪಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ?
A) ಕತ್ತಲೆಯಂತೆ
B) ಬೆಳಕಿನ ಕಸೂತಿಯಂತೆ
C) ಬೆಂಕಿಯಂತೆ
D) ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ
Answer:
B) ಬೆಳಕಿನ ಕಸೂತಿಯಂತೆ
Question 5.
ಗಂಗಾ ಆರತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ?
A) ವೀಣೆ
B) ತಬಲಾ
C) ಶಂಖ, ಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆ
D) ಬಾಸುರಿ
Answer:
C) ಶಂಖ, ಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆ
Question 6.
ಹರಿದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ಯಾವುದು?
A) ಕಾಶಿ
B) ಮಾಯಾ
C) ಅಯೋಧ್ಯೆ
D) ದ್ವಾರಾವತಿ
Answer:
B) ಮಾಯಾ
Question 7.
ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತಂದವರು ಯಾರು?
A) ರಾಮ
B) ಕೃಷ್ಣ
C) ಭಗೀರಥ
D) ಅರ್ಜುನ
Answer:
C) ಭಗೀರಥ
Question 8.
ದೀಪಗಳನ್ನು ತೇಲಿಸುವ ಆಚರಣೆ ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
A) ಕೋಪ
B) ದುಃಖ
C) ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಶೆ
D) ಆಟ
Answer:
C) ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಶೆ
Question 9.
ಹರಿದ್ವಾರವು ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಗರ?
A) ಆಧುನಿಕ ನಗರ
B) ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರ
C) ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ
D) ವ್ಯಾಪಾರ ನಗರ
Answer:
C) ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ
Question 10.
ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ದೇವರು ಯಾರು?
A) ಮೂರ್ತಿ
B) ಮನುಷ್ಯ
C) ನಿಸರ್ಗ
D) ರಾಜರು
Answer:
C) ನಿಸರ್ಗ